Αντιδιαβρωτική Αναδάσωση με σβώλους ! Seedball Reforestation

Ενίσχυση της φυσικής ! - Απολύτως αναγκαία για τη συγκράτηση του πολυτιμότατου χώματος και την πρόληψη φονικών πλημμυρών !
(από μίγμα ντόπιων σπόρων δασικών-μονοετών φυτών, όπως και στο δάσος ! Δείτε την αναμετάδοση: http://www.youtube.com/watch?v=2jHPrqWVGug)

Τώρα που το ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ και οι 'εναλλακτικές' είναι ασύμφορες γιατί στηρίζονται κι αυτές στο πετρέλαιο, πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κατευθυνόμενη πομπηιακή κατάρρευση:
Υπερθέρμανση ή ψύξη, (λ.χ. από ξαφνικό πολυετή ηφαιστεικό χειμώνα)
KAI για τα αυτο-καταστροφικά ιερατεία,
η Aυτάρκεια φέρνει θεραπεία !
Εκπαιδεύστε τα παιδιά στην υπαίθρια ζωή
και τη συμφιλιωτική Αυτάρκεια !

Στο τέλος τής σελίδας ένας ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ με τη μέθοδο της σποράς σβόλων
και μια καταπληκτική ανάλυση συμπεριφοράς πολιτών, υπηκόων, κράτους για τις πυρκαγιές και το μέλλον μας!


Έρημος κινδυνεύουν να γίνουν περί τα 400.000 στρέμματα στα καμένα Ηλείας και Ευβοίας από τη διάβρωση...
«Αν δεν προστατευθούν αποτελεσματικά οι πυρόπληκτες περιοχές από τη διάβρωση των εδαφών, που είναι η κύρια διεργασία υποβάθμισης, διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο ερημοποίησης. Δηλαδή η απώλεια του εδάφους από τη διάβρωση, σε συνδυασμό με το μέτριο βάθος των εδαφών αυτών και τις σχετικά ξηρές και θερμές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή, θα συντελέσει στη μειωμένη ανάπτυξη ή την απώλεια της πολυετούς βλάστησης και στη δημιουργία γυμνών ή μερικώς καλυμμένων περιοχών με φρυγανώδη βλάστηση. Επίσης, μπορεί να υπάρξει μειωμένη παραγωγή των γεωργικών καλλιεργειών» λέει στα Νέα ο Κώστας Κοσμάς, μέλος της Εθνικής Επιτροπής κατά της Απερήμωσης και αναπληρωτής καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο.
http://ta-nea.dolnet.gr/article.aspx?d=20080225&nid=7602842

Πρέπει να θυμίζουμε στους κάθε φορά κυβερνώντες τρία πράγματα: πρώτα ότι διοικούν ανθρώπους, έπειτα ότι πρέπει να διοικούν σύμφωνα με κοινά αποδεκτούς, συμφιλιωτικούς νόμους και τέλος ότι ΔΕ ΘΑ ΚΥΒΕΡΝΟΥΝ ΑΙΩΝΙΑ. (Τον άρχοντα τριών δει μέμνησθαι: ότι μεν πρώτον ανθρώπων άρχει, δεύτερον δε κατά νόμους άρχει, τρίτον δε ότι ούκ αεί άρχει).

Πώς η ερημοποίηση που ...κατάφεραν οι "ειδικοί" δολαριανοί στα εδάφη τους το 1920-34, έγινε το πρότυπό τους για να υποτάξουν την ανθρωπότητα με αποδάσωση και μονοκαλλιέργειες...: http://www.youtube.com/watch?v=x2CiDaUYr90
Και για τα αίτια ξηρασίας-λειψυδρίας: http://klimatika.blogspot.com/2008/01/blog-post.html

Ορίστε και μια καθυστερημένη παραδοχή τής αναγκαιότητας των σπορών από τον καθηγητή κ. Ντάφη (ομότιμο καθηγητή Δασολογίας τού ΑΠΘ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας).
"Η μαύρη πεύκη τής Πάρνηθας με τον χονδρό φλοιό της είναι προσαρμοσμένη σε έρπουσες πυρκαγιές οι οποίες διευκολύνουν τη φυσική αναγέννησή της, αλλά δεν αντέχει σε επικόρυφες πυρκαγιές και δεν αναγεννάται φυσικά έπειτα από αυτές. Η ελάτη δεν είναι προσαρμοσμένη ούτε στις έρπουσες ούτε στις επικόρυφες πυρκαγιές. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να χρειαστεί να επέμβουμε τεχνητά με αναδασώσεις.
Για τη μαύρη πεύκη, το εγχείρημα είναι σχετικά εύκολο και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σπορές ή φυτεύσεις με μονοετή ή διετή φυτάρια, γυμνόρριζα ή βωλόφυτα (με ριζόχωμα). Εκεί που πρέπει να δοθεί προσοχή είναι στην επιλογή της περιοχής προέλευσης του υλικού σποράς που πρέπει να είναι όσο γίνεται πιο κοντά προς τις καμένες επιφάνειες".
http://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4Dcgi/_w_articles_civ_10_07/10/2007_244075
ΜΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕ ΠΟΤΕ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΜΑΖΕΥΟΥΜΕ ΣΠΟΡΟΥΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΟΙ ΔΑΣΙΚΟΙ;

Δείτε τις φωτογραφίες ενθουσιωδών σπορέων σβόλων και επίσημη υποστηρικτική έκθεση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ !

http://www.volunteertaskforce.org/ppwatershed/default.htm,
www.epa.gov/owow/info/NewsNotes/issue77/77issue.pdf : Seed ball scattering not only planted the seeds for new vegetation but also provided an avenue to educate and energize community members about watershed protection. - Η σπορά με σβόλους όχι μόνο ξαναέδωσε βλάστηση, αλλά άνοιξε μια λεωφόρο εκπαίδευσης και ενεργοποίησης των κοινοτήτων για την προστασία της υδροφόρας λεκάνης.
βλ. ενδεικτικά: http://www.ekke.gr/estia/Cooper/Mathper.htm,
[Και για τις μάταιες απόπειρες παγκόσμιας τυραννίας μέσω ψεμάτων για τις κλιματικές αλλαγές, αντί για διεθνή εκεχειρία και συλλογική αντιμετώπιση: http://klimatika.blogspot.com/,
http://www.nzclimatescience.org/images/PDFs/archibald2007.pdf,
http://www.canada.com/nationalpost/financialpost/comment/story.html?id=597d0677-2a05-47b4-b34f-b84068db11f4&p=4,
http://www.mosnews.com/news/2006/08/25/globalcooling.shtml,
http://www.nap.edu/html/climatechange-brief/abruptclimatechange-brief.pdf
]

Με μικρή καθυστέρηση, από το σοκ ίσως των φετινών πυρκαγιών, και ΜΕ ΘΑΡΡΑΛΕΕΣ ΑΝΤΙΜΟΙΡΟΛΑΤΡΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ οι εμπειρογνώμονες της Ελαιουργικής με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και οι γεωπόνοι τής Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης Ηλείας, προτείνουν να αρχίσει άμεσα η σπορά με κριθάρι, βρόμη, χορτολιβαδικά φυτά, για να αποφευχθεί η διάβρωση του εδάφους. Αυτό είναι το δοκιμασμένο, οικονομικότερο, κυριότερο αντιδιαβρωτικό έργο που έπρεπε να εφαρμόζεται μετά από κάθε πυρκαγιά/εμπρησμό δασών.

http://www.youtube.com/v/HTjR9LcUrTs



http://www.youtube.com/v/Q5DI3Q3v_R8



Και σπορά για να ξαναπρασινίσει η περιοχή Σαϊττάς στο βουνό Τρόοδος στην Κύπρο !

Τα μέτρα που έχουν προγραμματιστεί για την επανεγκατάσταση του δάσους είναι τα ακόλουθα:
• Σπορά σε επιλεγμένες θέσεις (όπου η ένταση της φωτιάς ήταν μεγάλη, όπου υπήρχε νεαρό δάσος και όπου έχει παρατηρηθεί ότι η ποσότητα του σπόρου ήταν ανεπαρκής). Η σπορά αλλού θα γίνει επιφανειακά, αλλού κατά θέσεις με σκέπασμα του σπόρου και θα καλύψει 300 εκτάρια.
• Φύτευση με πεύκα και θάμνους της περιοχής κοντά σε κύριους δρόμους, κυρίως σε θέσεις με μικρή κλίση (τα φυτά θα ποτίζονται) σε συνολική έκταση περίπου 30 - 40 εκταρίων.
• Υδροσπορά σε απότομα πρανή σε μικρή έκταση 5-10 εκταρίων. Το μείγμα του σπόρου, που θα χρησιμοποιηθεί, θα περιέχει σπόρους πεύκου και τοπικών θάμνων.
• Καμιά ενέργεια - σε καλές ποιότητες τόπου με άφθονο σπόρο (200 εκτάρια).
http://www.simerini.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=309626
http://www.go2.com.cy/main/default.aspx?newsid=74734&TabID=1

Κώστας Α. Θάνος
Αναπλ. Καθηγητής, Τομέας Βοτανικής. Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Η αφαίρεση της καμένης ύλης αλλά και η δημιουργία ‘κορμοδεμάτων’ και ‘κορμοφραγμάτων’ για την ελάττωση του κινδύνου πλημμύρας δεν έχουν επιστημονική τεκμηρίωση και μόνον περιορισμένη και ήπια εφαρμογή θα ήταν επιτρεπτή.
Επειδή, όπως αναφέρθηκε, το αναπαραγωγικό δυναμικό (δηλαδή τα διαθέσιμα σπέρματα) δεν είναι επαρκές για πλήρη ανάκαμψη του οικοσυστήματος προτείνεται να αναληφθεί προσπάθεια υποβοήθηση της φυσικής αναγέννησης με ήπιες παρεμβάσεις. Συγκεκριμένα, θα ήταν δυνατό να συγκροτηθεί ερευνητική ομάδα εργασίας για την παρακολούθηση και μελέτη της φυσικής αναγέννησης αλλά και τη συλλογή συγγενούς γενετικού υλικού (σπερμάτων από γειτονικά άκαυτα πευκοδάση) και είτε απ’ ευθείας σπορά είτε φύτευση αρτιβλάστων μαύρης πεύκης την επόμενη άνοιξη. http://www.biology.uoa.gr/~cthanos/Papers/Dervenifire2000.pdf


Επιμένουν ορισμένοι, που δεν έχουν καμία εμπειρία σε επιτυχημένη αναδάσωση, να αφήσουμε, χωρίς ενίσχυση, τη φυσική αναγέννηση των καμένων βουνών.
Νομίζετε ότι οφείλουν ή όχι να απαντήσουν και στην απλή απορία, σε τι τους ενοχλεί η σπορά σβώλων από σπόρους ντόπιων δασικών και μονοετών φυτών, αφού (με τη γνωστή σύμπραξη υπαλλήλων σε αποχαρακτηρισμούς δασών) δεν είμαστε βέβαιοι ότι δε θα ξανακαούν τα ίδια μέρη και δε θα ξεπλυθεί το χώμα, από καταρρακτώδεις βροχές, όπως αυτές των τελευταίων χρόνων σε πολλά μέρη του κόσμου;

Από τον κ. Ντάφη, ομότιμο καθηγητή Δασολογίας του ΑΠΘ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας:
"Λόγω των υψηλών θερμοκρασιών (της πυρκαγιάς) που αναπτύσσονται στην επιφάνεια του εδάφους και της τέφρας, δημιουργείται ένα υδρόφοβο στρώμα, μια κρούστα, πάχους 5 - 6 χιλιοστών, το οποίο εμποδίζει το νερό της βροχής να διηθηθεί μέσα στο έδαφος και το αναγκάζει να απορρέει επιφανειακά. Με αυτόν τον τρόπο, το ποσοστό της βροχής που απορρέει επιφανειακά, από 1,5 - 5% που ήταν πριν από την πυρκαγιά μπορεί να φθάσει στα 85 - 90% με ταυτόχρονη αύξηση της παρασυρτικής δύναμης του νερού, με αποτέλεσμα τη διάβρωση του εδάφους και την πρόκληση καταστροφικών πλημμυρών".
http://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4Dcgi/_w_articles_civ_10_07/10/2007

27 Σεπτεμβρίου. Με το φόβο νέων καταστροφών, αυτή τη φορά από τις πλημμύρες και τις κατολισθήσεις, ζουν πλέον οι κάτοικοι της Ηλείας και των άλλων περιοχών που δοκιμάστηκαν από τις πυρκαγιές του περασμένου Αυγούστου. Ο φόβος αυτός επαληθεύτηκε πολύ γρήγορα χθες το πρωί, όταν δύο οικισμοί στην περιοχή της Βαρβάσαινας και τα χωράφια γύρω από αυτούς πλημμύρισαν μετά από βροχή μόλις λίγων ωρών, αποδεικνύοντας παράλληλα ότι οι υποσχέσεις της κυβέρνησης για επείγοντα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα παρέμειναν υποσχέσεις… Το ευτύχημα για τους κατοίκους ήταν πως η στάθμη του νερού δεν ήταν ιδιαίτερα υψηλή και παρά το γεγονός ότι πλημμύρισαν λίγα σπίτια και αποθήκες, οι ζημιές είχαν περιορισμένη έκταση.
Ο όγκος του νερού που πλημμύρισε την περιοχή προήλθε ουσιαστικά από το απέναντι βουνό, καθώς σε αυτό η δασική βλάστηση κάηκε ολοσχερώς, με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να μην μπορούν να συγκρατηθούν από κανένα φυσικό ή τεχνητό εμπόδιο. Η ορμή του νερού σε συνδυασμό με τα φερτά υλικά (πέτρες, ξύλα κ.ά.) δημιούργησαν προβλήματα τόσο στους δύο οικισμούς, όσο και στο δρόμο από Βαρβάσαινα προς Παλαιοβαρβάσαινα.
Κατά τη διάρκεια καταρρακτώδους βροχής στα καμένα των Αγριανών Λακωνίας στις 20 Σεπτεμβρίου, η οποία ήταν τοπικής εμβέλειας, η στάθμη του Ευρώτα στο ύψος της Σπάρτης ανέβηκε 1 μέτρο και 20 εκατοστά, ενώ η κοίτη γέμισε από λάσπη με τέφρα. «Στις αναλύσεις που πραγματοποιήσαμε οι συγκεντρώσεις των βαρέων μετάλλων στη λάσπη του ποταμού ήταν περίπου ίδιες με αυτές που είχαμε καταγράψει στην τέφρα των Αγριανών πριν από την καταρρακτώδη βροχή. Αν η λάσπη αυτή παραμείνει στην κοίτη του ποταμού ή αν ο ποταμός κατεβάσει ακόμη περισσότερη τέφρα, είναι ιδιαίτερα πιθανό να προκληθούν προβλήματα στο οικοσύστημα της περιοχής», επισημαίνει ο δρ Νικολαΐδης, αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Υδραυλικής και Γεωπεριβαλλοντικής Μηχανικής στο Πολυτεχνείο Κρήτης.
http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20071006&nid=6233105&sn=%CE%95%CE%9B%CE%9B%CE%91%CE%94%CE%91&spid=876


Ser La Causa Corazon is currently offering Seed Ball Parties as a community event. Do you have an organization that would like to learn more about ecology and our reforestation efforts in Mexico ? Host a Seed Ball Party !
http://www.serlacausa.org/seedball.htm

http://www.blogger.com/%20http://www.volunteertaskforce.org/ppwatershed/default.htm%20
PPWP Report: Restoration of Burned and Drought-Stricken Areas with Seed Balls
More than 2,000 volunteers gave 6,000 hours to make seed balls—little spheres of mud with seeds inside— to establish ground cover in areas burned by the Cerro Grande Fire and devestated by bark beetles.

http://www.greenafricafoundation.org/focus.htm#clayball

Ίσως κάποτε να σπείρουμε μαζί!

Η αναδάσωση με σβώλους μάς χρειάζεται όλες και όλους !

ΚΑΛΗ ΑΝΤΑΜΩΣΗ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΚΑΛΟ !

Αντιγραφή από το http://www.oraelladas.gr/2007/07/25/parnitha-18/#comments:
Διάβασα για τους σβώλους στο whispering-planet και θέλω να πω ότι αν μιλάμε για ντόπια δασικά είδη τότε η μέθοδος ίσως είναι πανάκεια στα προβλήματα δασικών πυρκαγιών και θα έπρεπε να επιβληθεί δια νόμου.
Γιάννης Α., διαχείριση φυσικού περιβάλλοντος



ΕΡΗΜΟΣ… Ή
ΔΩΡΕΑΝ ΚΑΙ ΣΙΓΟΥΡΗ ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ ΜΕ ΣΒΩΛΟΥΣ ;
ΑΝ ΤΟ ΘΕΛΗΣΟΥΜΕ, ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ ΑΜΕΣΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ !

Η διάβρωση και η απώλεια του εδάφους, οι πλημμύρες, οι κατολισθήσεις, η ταπείνωση του υδροφόρου ορίζοντα, η μείωση του οξυγόνου τής ατμόσφαιρας κι η μετατροπή των εύφορων εκτάσεων σε έρημους είναι οι εφιαλτικές συνέπειες του τραγικού αφανισμού των δασών...
Για την αντιμετώπιση αυτού του κρίσιμου για την ανθρωπότητα προβλήματος και στην προσπάθεια να ξαναπρασινίσουν οι έρημες περιοχές, ο εμπνευστής και συγγραφέας τής «Φυσικής Καλλιέργειας» (:αντί τής αδιέξοδης μονοκαλλιέργειας, απλές συγκαλλιέργειες, όπως στα περιβόλια, για αυτάρκεια - προϋπόθεση της ευημερίας σε μικρές, ανθρώπινες πόλεις 30-35.000 κατοίκων και κατά τον Αριστοτέλη - με άφθονες θρεπτικές τροφές χωρίς φυτοφάρμακα-λιπάσματα-βοτάνισμα) Μ. Φουκουόκα έχει αναπτύξει μια μέθοδο αναδάσωσης τις τελευταίες δεκαετίες με θαυμαστά αποτελέσματα, όπως στην περίπτωση της Ινδίας.
Λέει ο ίδιος χαρακτηριστικά : «Όταν βρέθηκα στην έρημο των ΗΠΑ κατάλαβα ξαφνικά ότι η βροχή δεν "πέφτει" έτσι απλά από τον ουρανό, αλλά "πηγάζει" από αυτό το ίδιο το έδαφος : οι έρημοι δεν σχηματίζονται επειδή δεν υπάρχει βροχή˙ μάλλον η βροχή παύει να πέφτει όταν εξαφανιστεί η βλάστηση... Η κατασκευή ενός φράγματος στην έρημο είναι μια προσπάθεια να θεραπεύσουμε τα συμπτώματα της ασθενείας, αλλά δεν είναι η στρατηγική που θα αυξήσει τις βροχοπτώσεις. Πρώτα θα πρέπει να μάθουμε πώς ν' αποκαταστήσουμε τα παλιά δάση». Γι΄ αυτό τα τροπικά λέγονται Δάση Βροχής.

Η μέθοδος έγκειται όχι στο αναποτελεσματικό συνήθως φύτεμα δενδρυλλίων που έχουν προσαρμοστεί σε συνθήκες φυτωρίου, αλλά στην ταυτόχρονη σπορά σπόρων δασικών δένδρων, θάμνων, καρποφόρων δένδρων, φυτών χλωρής λίπανσης (όπως τριφυλλιού, βίκου, κ.τ.λ.), λαχανικών και δημητριακών πριν αρχίσει η περίοδος των βροχών. Για να προστατευθούν αυτοί οι σπόροι από τα τρωκτικά και τα πουλιά, τους κάνουμε σβώλους, ανακατεύοντάς τους με νερό και κοσκινισμένο χώμα καθώς τους περιστρέφουμε μέσα σε λεκάνες ή μπετονιέρες.
Σπέρνοντας μια μεγάλη ποικιλία σπόρων μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι, όσο δυσμενείς συνθήκες κι αν τύχουν, αρκετοί θα βλαστήσουν, τα νέα φυτά θα συγκρατήσουν με το ριζικό τους σύστημα το χώμα και, ακόμα κι αν κάποια ξεραθούν στη συνέχεια, θα κρατήσουν θερμοκρασία και υγρασία στο έδαφος για τα επόμενα. Ένα χρόνο μετά τη σπορά τα φυτά που θα έχουν επιβιώσει είναι πια αυτά που ταιριάζουν στο συγκεκριμένο έδαφος και κλίμα.
Ο πιο γρήγορος, οικονομικός και αποτελεσματικός τρόπος για να ξαναπρασινίσει η χώρα κι ολόκληρος ο πλανήτης είναι να σπέρνουμε με αεροπλάνα (ή και με την εθελοντική - γιορτινή συμμετοχή μικρών και μεγάλων!) μια μεγάλη ποικιλία σπόρων σε χωμάτινους σβώλους. Γι' αυτό...
ΚΡΑΤΑΤΕ ΤΟΥΣ ΣΠΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ ΠΟΥ ΤΡΩΤΕ (σταφύλια, μήλα, κεράσια, βερίκοκα, εσπεριδοειδή, πεπόνια, καρπούζια, πιπεριές κλπ), ΑΦΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΝΑ ΣΤΕΓΝΩΣΟΥΝ ΚΑΙ ΔΩΣΤΕ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΣΠΟΡΑ* Ή ΚΑΝΤΕ-ΤΟΥΣ ΣΒΩΛΟΥΣ. Επειδή χρειάζονται μεγάλες ποσότητες σπόρων, κάθε προσφορά, ακόμα και από σπόρους δένδρων των δρόμων (ακακίες, χαρουπιές κλπ) και των αλσυλλίων, βοηθά σημαντικά την προσπάθεια. Μπορείτε να οργανώσετε ΚΕΝΤΡΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΣΠΟΡΩΝ σε γειτονιές, συλλόγους, σχολεία. Ήδη έχουν σπαρθεί χιλιάδες στρέμματα γύρω από την λίμνη Βεγορίτιδα, στα Τζουμέρκα, το Ποικίλο Όρος στην Αττική και αλλού. Ας γίνουμε οι σπορείς που θα ξαναπρασινίσουν τη μονάκριβη Γη !

ΣΠΟΡΟΙ ΝΤΟΠΙΩΝ ΕΙΔΩΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΔΑΣΩΤΙΚΕΣ - ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΕΣ ΣΠΟΡΕΣ

ΔΑΣΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΘΑΜΝΟΙ
ΟΛΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΣΠΟΡΩΝ

ΟΠΩΡΟΦΟΡΑ ΔΕΝΤΡΑ
κουκούτσια από: κεράσια, κορόμηλα, μούσμουλα, δαμάσκηνα, ροδάκινα, βερίκοκα, σταφύλια, μήλα, αχλάδια, σούρβα

ΨΥΧΑΝΘΗ
βίκος, μηδική, τριφύλλι (λειμώνιο, αλεξανδρινό, υπόγλυκο), κουκιά, λούπινα, φακές, αρακάς κτηνοτροφικός, ρόβι, λαθούρι, μελίλωτος, μπιζέλι και ρεβίθι κτηνοτροφικό

ΣΙΤΗΡΑ
σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρώμη

ΛΑΧΑΝΙΚΑ
ρόκα, σέσκουλα, ραπανάκια

Τι λένε καμιά φορά επίσημες ιστοσελίδες για κρατικές αποθήκες σπόρων, που τα λαμόγια των δασικών αποχαρακτηρισμών και οι ψευτοοικολόγοι πολεμούν με μίσος στην Ελλάδα...:
The USA - L.A. Moran Reforestation Center maintains over 20,000 pounds of seed in its Seed Bank, a refrigeration unit that maintains seed at zero degrees. Seeds are preserved for three major reasons: for routine production, genetic conservation, and for reforestation after fire. There are more than 80 adaptive tree seed zones throughout California and the goal of the Center is to have a 10 year supply of seed in the bank for each adaptive zone.
http://ceres.ca.gov/foreststeward/html/seedtime.html



http://www.iucn.org/dbtw-wpd/edocs/FR-IS-005.pdf

Ο επίκουρος καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Δημήτρης Μπιλάλης, εξειδικευμένος στη βιολογική γεωργία, σε ημερίδα των Ενώσεων Βιοκαλλιεργητών των πυρόπληκτων νομών που έγινε στην Καλαμάτα με τη σύμπραξη της Νομαρχίας Μεσσηνίας :
«Έπρεπε να είμαστε έτοιμοι για ψυχανθή στα καμένα». Στις πρώτες κύριες ενέργειες κατέταξε τη σπορά ψυχανθών, όπως ο βίκος, και σιτηρών, κυρίως κριθαριού στις καμένες εκτάσεις, που κάνουν και για ζωοτροφή. Τα φυτά αυτά θα συγκρατήσουν και το έδαφος προστατεύοντάς το από τη διάβρωση.
Μάλιστα, για μελλοντική προστασία από τις φωτιές πρότεινε τη δημιουργία γύρω από δάση ζωνών με λιβάδια ή χωράφια με κτηνοτροφικά φυτά, όπου αν μπει η φωτιά, μετά από 5-6 μέτρα σβήνει.

Σπορά με σβόλους
Προκειμένου να ξαναβλαστήσουν τα καμένα, ο βιοκαλλιεργητής από την Κεφαλλονιά Σπύρος Ρισιάνος πρότεινε τη μέθοδο Φουκουόκα (Ιάπωνας εισηγητής της φυσικής γεωργίας) που εφαρμόζει ο γεωπόνος Παναγιώτης Μανίκης, η οποία συνίσταται στη σπορά σβόλων από άργιλο, μέσα στους οποίους είναι προστατευμένοι οι σπόροι. Επίσης, ο γεωπόνος του Ινστιτούτου Ελαίας Καλαμάτας Παναγιώτης Κάτσαρης επεσήμανε πως η μέθοδος της αεροσποράς χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ ήδη από το 1948 για να ξαναβλαστήσουν καμένα εδάφη. Επίσης, έκανε γνωστό ότι στην Κύπρο ήδη ξεκίνησαν αεροσπορές στο όρος Τρόοδος λόγω της φωτιάς που ξέσπασε εκεί τον Ιούλιο.

Όχι στους «ευεργέτες»!
Βασικό πρόβλημα για την ανάπτυξη της βιοκαλλιέργειας είναι η κατάτμηση του κλήρου και η λειψανδρία στην ύπαιθρο, επεσήμανε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών, πυρηνικός μηχανολόγος μηχανικός στην ειδικότητα, Αλέξανδρος Καράμπελας, που είναι και πρόεδρος των βιοκαλλιεργητών της Ηλείας. Ανέφερε ακόμη ότι «ο κίνδυνος μετά τις πυρκαγιές είναι η εμφάνιση πολλών …ευεργετών. Έχουν πλακώσει όλοι οι πρακτορίσκοι για φτηνά λιπάσματα, φτηνά ζιζανιοκτόνα και γενετικώς τροποποιημένους σπόρους. Στο πνεύμα της επετείου, να πούμε ένα μεγάλο «Όχι» σ’ αυτές τις “ευεργεσίες”!».
Ο κ. Καράμπελας έκανε γνωστό και το γεγονός ότι διπλωματική εργασία που έχει αναλάβει φοιτητής του έχει ως θέμα τη μελέτη των ενεργειακών αναγκών στο πυρόπληκτο Καρβέλι, για εγκατάσταση ενεργειακής μονάδας ήπιων μορφών ενέργειας.
http://www.tharrosnews.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=12763



Ένας πρόσφατα δημοσιευμένος ύμνος στη μέθοδο:
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=15172&m=H06&aa=1
Οι βασικές αρχές για αυτάρκη αγροκτήματα ΧΩΡΙΣ κούραση, βιοκτόνα, λιπάσματα, βοτανίσματα, οργώματα είναι:
1. Ψηλά δέντρα στην περίμετρό τους, που τραβούν νερό από βαθιά, είναι ανεμοφράχτες, σκιάζουν κλπ.
2. Στο εσωτερικό, οπωροφόρα και ανάμεσά τους οπωροκηπευτικά με αμειψισπορά, δηλαδή μόλις μαζεύουμε μια σοδειά, ρίχνουμε σβόλους με σπόρους από το φυτό που θα πιάσει την επόμενη εποχή είτε για άλλη σοδειά είτε για εδαφοκάλυψη-φυσική λίπανση-λιγότερα ποτίσματα. (Στους σβόλους, το χώμα ίσα να καλύψει τους σπόρους για να μη φαγωθούν από πουλιά, μυρμήγκια).
3. Όποτε δε θέλουμε κάπου αγριόχορτα, απλώς τα κόβουμε και τα αφήνουμε επιτόπου για φυσική λίπανση.
4. Κοτούλες με αυγουλάκια για παππούδες κι εγγονάκια!

Για να ΞΑΝΑΖΗΣΕΙ θέλει την ησυχία της...
[θα προτείναμε τον τίτλο: ΞΕΚΟΥΡΑΣΤΑ ΠΕΡΙΒΟΛΙΑ ΑΥΤΑΡΚΕΙΑΣ !]
Το άγχος μας να ξαναδώσουμε ζωή στις καμένες εκτάσεις μπορεί να μας οδηγήσει σε λανθασμένες καλλιεργητικές πρακτικές, από αυτές που χρόνια τώρα αναπτύσσει με πολύ κόπο και χρήμα ο άνθρωπος. Μήπως όμως αξίζει να μελετήσουμε προσεκτικά τις νέες μεθόδους «φυσικής καλλιέργειας» που αναπτύχθηκαν στην Ασία πρώτα και τώρα κερδίζουν έδαφος σε ολόκληρο τον πλανήτη, προσφέροντας μιαν ελπίδα για τις περιοχές που κινδυνεύουν από ερημοποίηση;
Α. ΓΑΛΔΑΔΑΣ
Μες στο κουκούλι από πηλό, οι σπόροι θα μείνουν καλά προφυλαγμένοι. Ούτε τα πουλιά ούτε διάφορα τρωκτικά θα μπορέσουν να καταπιούν τους πήλινους σβώλους και έτσι οι σπόροι θα περιμένουν ανέπαφοι πότε θα πέσει η πρώτη βροχή και πότε θα έλθει η κατάλληλη θερμοκρασία για να μπορέσουν να βλαστήσουν. Όχι μόνον ένας, αλλά πολύ περισσότεροι από τον κάθε σβώλο. Σπέρνουμε σαράντα ή και εκατό διαφορετικά είδη σπόρων και αφήνουμε τη Φύση να διαλέξει ποια είδη ταιριάζουν στη συγκεκριμένη περιοχή. Είναι σπόροι δέντρων που φθάνουν σε αρκετό ύψος ανάμεικτοι με σπόρους από οπωροφόρα δένδρα, αλλά και σπόροι λαχανικών. Κάποιοι θα ευνοηθούν από το έδαφος και τις συνθήκες της περιοχής, κάποιοι θα ταιριάξουν με τα υπόλοιπα και κάποιοι δεν θα επιβιώσουν καν. Το σύνολο των δυνάμεων και διεργασιών που μαθαίνουμε κάπως μηχανικά να αποκαλούμε (Μητέρα-)Φύση ελπίζουμε ότι θα μας δώσει μια νέα βλάστηση στην ταλαιπωρημένη αυτή πλαγιά. Μερικές φορές πηγαίνεις ύστερα από πενήντα μόλις ημέρες και το χώμα έχει αρχίσει να πρασινίζει.
Κάποιοι άλλοι εθελοντές έχουν εργαστεί για πολλές ημέρες υπομονετικά και με αρκετό κόπο έχουν ετοιμάσει χιλιάδες τέτοιους σβώλους, είτε με τη βοήθεια μιας μπετονιέρας, που της έχουν αφαιρέσει από μέσα τα πτερύγια, είτε με το χέρι. Ακόμη πιο πριν άλλοι έχουν επί μήνες συλλέξει υπομονετικά σπόρους από κάθε λογής δένδρο και φυτό για να γίνουν τα απαιτητικά αυτά μείγματα των σαράντα ως και εκατό διαφορετικών σπόρων που θα μπουν στον κάθε σβώλο. Στην Ελλάδα, παιδιά ενός σχολείου στην Κόρινθο ή εθελοντές στη Δυτική Μακεδονία κάνουν προς το παρόν αυτή την τόσο χρήσιμη δουλειά.
Φώτιση και ανταγωνιστικότητα
Το 1938 ο Ιάπωνας Μασανόμπου Φουκουόκα ήταν πλέον 25 ετών. Ένα παιδί μεγαλωμένο στην ύπαιθρο, που σπούδασε όμως Μικροβιολογία και ειδικεύθηκε στις αρρώστιες των φυτών. Είχε βρει μάλιστα δουλειά στο τελωνείο της Γιοκοχάμα, όπου έκανε ελέγχους αν υπήρχαν κάποιοι βλαβεροί οργανισμοί στα εισαγόμενα φυτά. Αρρώστησε όμως σοβαρά κάποια στιγμή, φθάνοντας λίγα βήματα πριν από τον θάνατο, και στη διάρκεια της ανάρρωσής του, αναστατωμένος ακόμη απ' όσα του είχαν συμβεί, συνήθιζε να περπατά τα χαράματα στους άδειους δρόμους και να σκέπτεται εντατικά. Ετσι μια τέτοια στιγμή τού ήλθε η ιδέα ότι «η Φύση είναι μια χαρά έτσι όπως είναι και πρέπει να συνεργαστούμε μαζί της, έχοντας αποδεχθεί τις διάφορες φυσικές διαδικασίες, και όχι να προσπαθούμε να τη βελτιώσουμε». Αυτό έμοιαζε με ξαφνική φώτιση που οι άνθρωποι του Ζεν Βουδισμού ονομάζουν «σατόρι» και το θεωρούν ένα πολύ σημαντικό γεγονός στην ανθρώπινη ζωή. Ο Φουκουόκα εγκατέλειψε τη δουλειά του και επέστρεψε στο χωριό του στο Σικόκου, ένα νησί της Νότιας Ιαπωνίας. Οπως διηγείται ο ίδιος, ο πατέρας του είχε φυτέψει μανταρινιές και πορτοκαλιές, αλλά με τις καινούργιες και αδιαμόρφωτες ακόμη ιδέες που κουβαλούσε ο νεαρός, το μόνο που κατάφερε ήταν να τα ξεράνει όλα. Πέρασαν από τότε χρόνια ώσπου να κατασταλάξει σε αυτό που θα τον έκανε έναν καλλιεργητή με παράδοξες αλλά πολύ αποτελεσματικές μεθόδους. Όλα ξεκινούν από την άποψή του ότι «η φράση "να προστατεύσουμε τη Φύση", επειδή υποδηλώνει ότι ο άνθρωπος έχει κιόλας χωριστεί και είναι αντιμέτωπος με τη Φύση, βασίζεται σε εσφαλμένη αντίληψη. Δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε την ανθρώπινη γνώση για να παρεμβαίνουμε στη Φύση. Αποδεικνύω», λέει, «ότι η καλλιέργεια, δηλαδή η κατεργασία της γης, που απετέλεσε τη βάση του δυτικού πολιτισμού, είναι χωρίς νόημα». Αυτό ίσως ακούγεται θεωρητικό ή απλά πολύ ποιητικό και καθόλου επαναστατικό. Αλλά σε σχέση με τις «καλλιέργειες» προκαλεί έναν αληθινό σεισμό.
Οι καλλιεργητικές μέθοδοι του Φουκουόκα είναι πρωτάκουστες (βλ. τους Χρυσούς Κανόνες) και ο ίδιος συνεχίζει και σήμερα, σε ηλικία 94 ετών, να καλλιεργεί ρύζι σε στεγνό έδαφος, χωρίς δηλαδή να χρησιμοποιεί τόνους νερού, αφού απλά το εναλλάσσει στο ίδιο κομμάτι γης με κριθάρι. Και κάθε φορά, μετά τη συγκομιδή των καρπών, θερίζει τους βλαστούς των φυτών, αφήνοντάς τους όμως μέσα.
Αυτά όλα που κάνει ο Φουκουόκα ονομάζονται Φυσική Καλλιέργεια, σε αντιδιαστολή με τη Συμβατική Γεωργία (με λιπάσματα, φυτοφάρμακα), τη Βιολογική Καλλιέργεια (με φάρμακα και αυτή, αλλά πιο ήπια και φυτικής συνήθως προέλευσης) και τη Βιοδυναμική Καλλιέργεια (όπου επίσης έχουμε ανθρώπινη επέμβαση, αλλά όπως επιμένουν οι οπαδοί της: σύμφωνα με τους βιολογικούς κανόνες, δρώντας πάντως στο έδαφος, με φυσικό λίπασμα, κάποια παρασκευάσματα-προϊόντα ζύμωσης, αλλά και στοιχεία αστρολογίας και ανθρωποσοφίας κατά τις διδαχές του Ρούντολφ Στάινερ από το 1902).
Η παραγωγικότητα στη γη του Φουκουόκα, που σε μερικά σημεία της έχει ακόμη και 30 χρόνια να καλλιεργηθεί με τον οποιονδήποτε άλλον τρόπο, αυξήθηκε τόσο ώστε ακόμη και αμερικανοί καλλιεργητές έχουν παραδεχθεί ότι η μέθοδός του δίνει αποτελέσματα ανταγωνιστικά των δικών τους εκτεταμένων καλλιεργειών. Αλλά και πάλι εδώ στην Ελλάδα θα είναι πολλοί σίγουρα που θ' αναρωτιούνται αυτή τη στιγμή αν μπορεί άραγε να ευδοκιμήσει και σ' εμάς η Φυσική Γεωργία. Πώς να χωρέσει στο μυαλό του κλασικού καλλιεργητή ότι ο αγρός του θα έχει μέσα τόσα διαφορετικά είδη; Αμέσως θα σκεφτεί ότι εκεί μέσα δεν θα ξέρει τι να ραντίσει. Αξίζει όμως να έχει υπόψη του ότι είναι από τους λίγους επαγγελματίες που δεν μπόρεσαν να μειώσουν το κόστος, ενώ σε μέρη όπως ο θεσσαλικός κάμπος η διαφορά θα ήταν τεράστια αν μπορούσαν οι αγρότες να παίρνουν δύο φορές τον χρόνο σοδειά αντί για μία.
Εκτός από τα φυτοφάρμακα, υπάρχουν και άλλοι τρόποι να προστατεύσει κανείς τις καλλιέργειες από τα παράσιτα...
Ο Άσσος βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα έξω από την Κόρινθο. Εκεί ξανασυναντιόμαστε πριν από λίγες ημέρες, ύστερα από τέσσερα καλοκαίρια, στην αυλή του σπιτιού του. Την προηγούμενη φορά που είχα μείνει στην περιοχή με είχε βρει και μου είχε φέρει μια σακούλα γεμάτη με τσαμπιά κορινθιακής σταφίδας κομμένα από ένα μικρό αμπέλι που ακόμη υπάρχει. Το χαρακτηριστικό τους ήταν ότι, εκτός από την ωραία γεύση τους, τις ρώγες, αντίθετα απ' ό,τι συμβαίνει συνήθως, έπρεπε να βάλεις πολλή δύναμη για να τις αποσπάσεις από το τσαμπί τους. Τα σταφύλια αυτά είχαν προκύψει με βάση όσα μας λέει να κάνουμε η Φυσική Καλλιέργεια. Πήγαμε εκείνη τη φορά και στο αμπέλι του και δεν έχασα την ευκαιρία κάποια στιγμή να ρωτήσω τους γείτονές του, όλους συμβατικούς καλλιεργητές, για το πώς εξηγούν το ότι εκείνοι πρέπει όλη τη χρονιά να ραντίζουν και να περιποιούνται τα αμπέλια τους και ο διπλανός τους δεν οργώνει καν το δικό του. Δεν δυσκολεύτηκαν να βρουν την κατ' αυτούς σωστή απάντηση: «Ρίχνουμε εμείς τόσο φάρμακο που πηγαίνει και στο δικό του»! Ο γεωπόνος της περιοχής, με τον οποίο μίλησα επίσης, δεν είναι έτοιμος για τόσο εύκολες εξηγήσεις. Δεν έχει καν εξήγηση. Το μόνο αξιοσημείωτο που μου λέει είναι ότι τα βιολογικά φυτοφάρμακα τα προωθούν τώρα οι μεγάλες εταιρείες επειδή έληξαν οι πατέντες που είχαν για τα παλιά δυνατά συμβατικά χημικά φυτοφάρμακα.
Καθόμαστε και μπροστά μας απλώνεται ο καταπράσινος κήπος του. Παίρνει μια κούπα στα χέρια του. Θα φέρω, λέει, ό,τι βρω. Χάνεται για λίγο και ξαναεμφανίζεται. «Έχει βρει» βανίλιες, ροδάκινα, σταφύλια και αχλάδια. Οι πορτοκαλιές του κήπου είναι κατάφορτες από πράσινους ακόμη καρπούς. Ανάμεσά τους όμως φυτρώνουν πλέον και αναρίθμητα άλλα φυτά. Λαχανικά, άγρια χόρτα, ακακίες, μια μελιά που διώχνει αποτελεσματικά τα κουνούπια, ντομάτες και λουλούδια. Κάτω ένα πολύ παχύ στρώμα από παλιά κομμένα και αφημένα χόρτα δεν αφήνει να φαίνεται καν το χώμα.
Κάποτε αυτό ήταν ο κήπος του παππού μου, λέει, και είχε όλα όσα χρειαζόταν στο σπίτι. Από βυσσινιές ως λεμονιές και λαχανικά φυσικά. Έβγαινες κι έκοβες. Ένα πρωί ξυπνήσαμε και η μπουλντόζα δεν είχε αφήσει τίποτε. Η περιοχή της Κορίνθου εξαιτίας του κλίματός της είναι ένα φυσικό θερμοκήπιο και αποφάσισαν στη δεκαετία του '60 να βάλουν παντού πορτοκαλιές, αφού ο καρπός εκεί δεν θα πάγωνε τον χειμώνα. Η αυτάρκεια των ανθρώπων είχε εξαφανιστεί και την αντικατέστησε η μονοκαλλιέργεια του πορτοκαλιού, για περισσότερο χρήμα, βέβαια. Όταν κληρονόμησε τον κήπο με όλα αυτά τα όμοια δένδρα φυτεμένα σε ευθείες να στέκουν σαν στρατιώτες, αυτό δεν του άρεσε και άρχισε να ψάχνει το θέμα. Από τη «Μυστική Ζωή των Φυτών» έφθασε στις διδασκαλίες του Φουκουόκα και με τη βοήθεια και κάποιων άλλων καλλιεργητών βάλθηκε να αποδομήσει αυτή την πιεστική μονοκρατορία.
Σήμερα, ο συνομιλητής μου, ο κ. Γιάννης Βαρελάς, με σπουδές μαθηματικού και πολλά χρόνια στα σχολεία της περιοχής, είναι πλέον υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στον Νομό Κορινθίας και ένας πολύ δραστήριος θιασώτης της Φυσικής Καλλιέργειας. Μου δείχνει σε μια γωνιά του κήπου πολλά τσουβάλια με σβώλους γεμάτους σπόρους, φτιαγμένους από μαθητές και άλλους εθελοντές. Τα αποκαλεί «βόμβες γονιμότητας» και, όπως εξηγεί, οι σβώλοι φτιάχνονται κοσκινίζοντας το χώμα που μπορεί να είναι κοκκινόχωμα με προσθήκη άμμου και καολίνη, μαζί με σπόρους.
Η μαγική συνταγή
Δεκαπέντε μέρη χώμα, ένα μέρος σπόροι. Προσθέτουμε νερό, πλάθουμε και μετά χτυπούμε καλά για να φύγει ο αέρας. Πλάθουμε τη ζύμη και την κόβουμε σε σβώλους. Τους αφήνουμε να στεγνώσουν καλά και μετά τους τοποθετούμε σε τσουβάλια, έτοιμους για να τους σπείρουμε. Ένα συνηθισμένο για την Αττική μείγμα μπορεί να περιλαμβάνει: μηδική, τριφύλλι έρπον, βίκο, σινάπι, κριθάρι, χαμομήλι, ρίγανη, σπάρτο, τούγια, ροβίνια, κυπαρίσσι κ.ά. Ο σπόρος είναι για ένα φυτό ό,τι το έμβρυο για ένα θηλαστικό. Μόνο που γύρω από αυτό το ακίνητο έμβρυο υπάρχει και το ενδόσπερμα, όπου είναι σαν να έχει τοποθετήσει κάποιος και το φαγητό του εμβρύου. Και γύρω απ' όλα αυτά υπάρχει προστατευτικός φλοιός. Έτσι το έμβρυο μπορεί να επιζήσει εκεί μέσα για πολλά χρόνια, αλλά φυσικά όχι για πάντα. Θα βλαστήσει μόλις οι αισθητήρες της υγρασίας και της θερμοκρασίας δώσουν σήμα ότι επικρατούν οι κατάλληλες συνθήκες.
Ο κ. Βαρελάς είναι συλλέκτης ελληνικών σπόρων και προσπαθεί να διασώσει όλες εκείνες τις ποικιλίες οπωροφόρων, δημητριακών και λαχανικών που ευδοκιμούσαν κάποτε σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και τώρα δεν υπάρχουν ή δεν σπέρνονται πια. Η διάσωση των γηγενών σπόρων είναι θέμα εθνικής σημασίας, όσο και αν κάτι τέτοιο φαίνεται σε μερικούς παρατραβηγμένο. Στα περισσότερα κράτη της Γης είχαν και πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο δημιουργηθεί τράπεζες σπόρων που τώρα σε πολλά από αυτά περνούν μεγάλη δοκιμασία. Για παράδειγμα, το Ιράκ, το οποίο μην ξεχνάμε ότι υπήρξε ένα από τα πρώτα λίκνα της γεωργίας στον κόσμο, διέθετε μια πολύ καλή τράπεζα σπόρων. Με την αμερικανική εισβολή οι σπόροι μεταφέρθηκαν στο Χαλέπι της Συρίας. Οι Αμερικανοί όμως όταν ήλθε η ώρα της πρώτης μετά την εισβολή σποράς υποχρέωσαν τους ιρακινούς αγρότες να προμηθευθούν σπόρους από αμερικανικές εταιρείες, μεταξύ αυτών και γενετικώς τροποποιημένα είδη, και μάλιστα την επόμενη χρονιά δεν μπορούσαν να ξαναχρησιμοποιήσουν τους ίδιους, αλλά έπρεπε να τους ξαναγοράσουν ή να πληρώσουν και πάλι δικαιώματα χρήσης!
Σπουδαία τα λάχανα;
Όπως γράφτηκε σε σχετικό άρθρο του μεγάλου κύρους αμερικανικού περιοδικού «New Yorker» (27.8.2007, σελ. 67): (ο εξαναγκασμός στ)η χρήση υβριδίων σε όλον τον κόσμο κάνει να εξαφανίζονται τα κατά τόπους παραδοσιακά είδη σπόρων που επί χιλιάδες χρόνια είχαν κατορθώσει να διατηρούν οι αγρότες. Αυτό ευνοεί τις μεγάλες εταιρείες κατασκευής και εμπορίας σπόρων και έχει αρχίσει να εξαγριώνει ακόμη και τους Αμερικανούς που θορυβημένοι λογαριάζουν ότι, για παράδειγμα, από 544 είδη λάχανου τώρα διατίθενται μόνο 28, από 287 είδη καρότων διατίθενται τώρα μόνο 21 και το 70% της τεράστιας παραγωγής καλαμποκιού γίνεται μόνο με 6 είδη. Άρα κάθε είδος σπόρου που διασώζεται αποτελεί και στα μέρη μας εθνική περιουσία. Επίσης καταλαβαίνει ο καθένας μας, αν άρχιζε η γη να αντιμετωπίζεται με τον τρόπο που προτείνει η Φυσική Καλλιέργεια, τι κραχ θα είχαμε σε διάφορες εταιρείες συμβατικών ή βιολογικών φυτοφαρμάκων και σπόρων, γεωργικών μηχανημάτων, σωλήνων ποτίσματος και πετρελαίου. Ταυτόχρονα όμως τι ανακούφιση θα ήταν αυτό για το κλίμα, το έδαφος, τις πηγές νερού και τις ίδιες τις αισθήσεις.
Εδώ στην Ελλάδα οι παρεμβάσεις με φράγματα ή εκτροπές στα νερά των ποταμών, το ανατριχιαστικά μεγάλο κατέβασμα του υδροφόρου ορίζοντα για να βρεθεί νερό για πότισμα υδροβόρων μονοκαλλιεργειών όπως είναι τα μπαμπάκια στη Θεσσαλία και η αχαλίνωτη χρήση των φαρμάκων στα χωράφια δείχνουν την κυριολεκτικά πολεμική διάθεση που έχουμε πλέον απέναντι σε ό,τι έχει απομείνει και το αποκαλούμε ελληνική φύση. «Δεν γεμίζουν εύκολα οι στέρνες» έγραφε πιο παλιά και ο Σεφέρης, και είναι και αυτός ένας λόγος παραπάνω που οι οπαδοί της Φυσικής Καλλιέργειας επιμένουν εδώ και χρόνια να γεμίσουν ερημοποιημένες πλαγιές βουνών, όπως αυτές του Ποικίλου Όρους στη Αττική, ρίχνοντας εθελοντικά σβώλους σπόρων, ενώ η επίσημη γεωπονική έρευνα που εκπορεύεται από τα αντίστοιχα πανεπιστήμια της χώρας φαίνεται ότι αρνείται να ασχοληθεί συστηματικά με τη μέθοδο αυτή. Ένας έγκριτος γεωπόνος μού είπε: «Δεν μπορώ να πιστέψω σε μαγείες», αλλά σε μια στιγμή που οι καμένες εκτάσεις επίκειται να υποστούν καινούργιους βιασμούς αν ακολουθηθούν άλλες μέθοδοι αμφισβητήσιμες και καταστρεπτικές για τους φυσικούς πόρους οι σπορές με τους σβώλους έχουν δείξει ότι μπορείς να καλύψεις και να κάνεις να αναβλαστήσουν τεράστιες εκτάσεις με πολύ λιγότερα χρήματα και με καλά αποτελέσματα.
Μέθοδος δοκιμασμένη
Είναι μια μέθοδος δοκιμασμένη από το 1993. Στην Ελασσόνα για πρώτη φορά, στη Δράμα το 1994, στην Πέλλα το 1995, στη Βεγορίτιδα το 1998, στο Ποικίλον Ορος το 2000, στην Ανθούσα το 2006, ενώ τον περασμένο Αύγουστο ήλθαν στην Ελλάδα άνθρωποι απ' όλον τον κόσμο και έφτιαξαν εθελοντικά σβώλους με σπόρους μόνο για την Ελλάδα! Το μεγάλο όραμα είναι να ξαναπρασινίσουν όλα τα εδάφη που κινδυνεύουν με ερημοποίηση, από την Πορτογαλία ως το Ιράκ. Αλλά υπάρχουν τρομερές αντιστάσεις ακόμη και στο να δοκιμάσουν οι άνθρωποι κάποιες λύσεις. Δεν είναι περίεργο που μια δημοσιογράφος ρώτησε κάποιον από τους θιασώτες της Φυσικής Καλλιέργειας: «Δηλαδή η γνώση που συσσωρεύθηκε με ανθρώπινο ιδρώτα στη διάρκεια των αιώνων κρίνεται άκυρη από τη φιλοσοφία της Φυσικής Καλλιέργειας;». Είναι όμως λάθος να πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει γνώση πίσω από την προσπάθεια αυτή, άσχετα αν ανατρέπει κάποιες στερεοποιημένες πια πεποιθήσεις, ή ότι οι γεωπόνοι αχρηστεύονται. Όπως λέει ο Φουκουόκα: «Μου πήρε 30 χρόνια για να καταλάβω πώς λειτουργούν κάποια πράγματα» και χρειάζεται πολλή ευαισθησία από έναν καλλιεργητή για να βρει τον πρώτο χρόνο τι δεν πάει καλά, αν κάποιοι σπόροι φυτεύτηκαν πολύ νωρίς ή χρησιμοποιήθηκε μια ποικιλία ακατάλληλη για το κλίμα ή τη συγκεκριμένη περιοχή.
Πόσο εύκολο είναι άραγε να ευθυγραμμιστείς με τις πραγματικά φυσικές διαδικασίες του περιβάλλοντος όταν δεν ξέρεις τι θα πει παρθένα φύση και όταν σκέπτεσαι πώς θα πάρεις περισσότερα από ένα κομμάτι γης αντί να αναρωτιέσαι πόσα είναι σε θέση και θέλει να μου δώσει; Μερικές φορές πρέπει να αντιστραφεί η ματιά μας κυριολεκτικά για να καταλάβουμε κάτι. Οι φυσικοί καλλιεργητές λένε: «Η βροχή δεν πέφτει από τον ουρανό, αλλά ξεκινάει από το έδαφος. Παύει να υπάρχει όταν έχει εξαφανιστεί η βλάστηση». Και αντίθετα, μήπως οι καρποί της γης δεν προκύπτουν από το τι κάνουμε και τι ρίχνουμε στο έδαφος αλλά πέφτουν από τα κλαδιά όταν ακριβώς δεν κάνουμε τίποτε;
Οι χρυσοί κανόνες της φυσικής καλλιέργειας
* Δεν οργώνουμε και δεν φρεζάρουμε το χώμα. Με το όργωμα σκοτώνουμε τους μικροοργανισμούς εκθέτοντάς τους σε υπερβολική δόση οξυγόνου. Με το φρεζάρισμα και το σβάρνισμα ή το κοσκίνισμα του χώματος καταστρέφουμε την επιφανειακή πανίδα, τους πολύτιμους γαιοσκώληκες αλλά και τους σβώλους του χώματος, που με τις μικροκοιλότητές τους αποτελούν καταφύγιο μικροοργανισμών πολύτιμων για τον αγρό, αφού παράγουν αέρια απαραίτητα για την πρόσληψη ιχνοστοιχείων από τα φυτά.
* Το έδαφος φτωχαίνει και αποδυναμώνεται με την καλλιέργεια και όχι από τα φυτά.
* Όπως στο έντερό μας ζει ένας ολόκληρος πληθυσμός από μικροοργανισμούς που βοηθούν στην αποικοδόμηση των τροφών, έτσι και οι μικροοργανισμοί στο έδαφος βοηθούν τα φυτά να τραφούν αποτελεσματικά.
* Ένα φυτό παίρνει το 95% όσων χρειάζεται από τον αέρα και τον ήλιο. Από τα υπόλοιπα 5% τα μισά είναι άζωτο που μπορεί να παίρνει από άλλα φυτά ή από παράσιτα που κατοικούν στις ρίζες του και μόνο το 2,5% έρχεται από το έδαφος.
* Σε έναν αγρό που έχει αφεθεί να βλαστήσει σύμφωνα με τις απόψεις του Φουκουόκα κόβουμε κάθε τόσο τα όποια φυτά έχουν φυτρώσει χωρίς να τα χρειαζόμαστε, αυτά δηλαδή που αποκαλούμε (εσφαλμένα) αγριόχορτα και τα αφήνουμε εκεί να σχηματίζουν με τα χρόνια ένα παχύ χορταρένιο στρώμα.
* Στο ίδιο κομμάτι γης φροντίζουμε να φυτρώνουν και να συνυπάρχουν αρμονικά πολλά διαφορετικά φυτά. Από διάφορα οπωροφόρα δέντρα ως και κουκιά, αγκινάρες, ρεπανίδες, λάχανα και απαραιτήτως τριφύλλι, ιδιαίτερα το είδος «έρπον τριφύλλι».
* Ποτέ και κανένα λίπασμα, κομπόστ, κοπριά, εντομοκτόνο ή ζιζανιοκτόνο δεν ρίχνεται στη γη μας, έστω και αν έχει την επισήμανση ότι είναι βιολογικής σύστασης.
* Μερικές φορές χρειάζεται να περιμένουμε δύο και τρία χρόνια ώσπου το κομμάτι της γης που κατέχουμε, μένοντας χωρίς άλλη περιποίηση, να αποκτήσει τους απαραίτητους μικροοργανισμούς. Αυτοί θα φέρουν την ισορροπία ανάμεσα σε όσα φυτά θα φυτρώσουν, θα ταιριάξουν μεταξύ τους και τελικά θα επιζήσουν στο κομμάτι αυτό.
Η γιορτή των σπόρων
Κάθε χρόνο, την Κυριακή των Βαΐων, χωρίς καμία αναγγελία στον Τύπο ή άλλες τυμπανοκρουσίες, άνθρωποι απ' όλη την Κορινθία και από γειτονικά μέρη ξέρουν και συγκεντρώνονται στο Γυμνάσιο Λεχαίου, παρακολουθούν διαλέξεις σχετικές με το περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα αλλά και για τη Φυσική Καλλιέργεια από τους εκπαιδευτικούς Γιάννη Βαρελά, Βαγγέλη Πετρόπουλο, Μάγδα Γιώργα και από καλλιεργητές όπως ο πιο παλιός στην Ελλάδα μαθητής του ίδιου του Φουκουόκα Παναγιώτης Μανίκης και ένας νεότερος, ο Βαγγέλης Σκαπετζής, που ξέρουν καλά το θέμα, και φεύγοντας ο καθένας θα πάρει σαν μικρό αναμνηστικό ένα γλαστράκι με κάποιο φυτό που οι νεαροί μαθητές έχουν φροντίσει να σπείρουν με πολλή επιμέλεια από τον Ιανουάριο και έχουν φροντίσει με ζήλο για όλους τους επόμενους μήνες. Είναι μια γιορτή που επαναλαμβάνεται με αυξανόμενη επιτυχία εδώ και χρόνια.
* Για όποιον θα ήθελε να μάθει περισσότερα και για τη Φυσική Γεωργία και για επικείμενες σπορές, όπως αυτή που πρόκειται να γίνει στο Πήλιο σε λίγες ημέρες, υπάρχει ο δικτυακός τόπος: www. geocities. com/naturalfarming.
* Η ηλεκτρονική διεύθυνση είναι: naturalfarming@yahoo. com.
* Δύο βιβλία του Masanobu Fukuoka έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά: α) Η επανάσταση θεού, φύσης και ανθρώπου και β) Η Φυσική Καλλιέργεια. Κάποια τελευταία αντίτυπα υπήρχαν στα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου.
Το ΒΗΜΑ


Μια καταπληκτική ανάλυση συμπεριφοράς πολιτών, υπηκόων, κράτους για τις πυρκαγιές και το μέλλον μας:

Ανοιχτή επιστολή προς κάθε Έλληνα πολίτη, που διαθέτει ‘κοινό νου’.

ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΦΕΤΟΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΞΑΝΑΓΙΝΕΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΛΛΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΡΙΤΟ ΧΡΟΝΟ. TΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΙ ΘΑ ΕΧΕΙ ΜΕΙΝΕΙ;
(Eπιχειρούμε να δούμε το πρόβλημα της καταστροφής των ελληνικών δασών μέσα στις τελευταίες τρεις δεκαετίες και να προβλέψουμε κατά το δυνατόν το μέλλον. Χρησιμοποιούμε τα δεδομένα που όλοι γνωρίζουμε για να οδηγηθούμε σε κάποια συμπεράσματα, πέρα από τη σύγχυση που επικρατεί, προσπαθώντας έτσι να διαχωρίσουμε τι είναι βέβαιο, τι ενδεχόμενο ή άγνωστο. Επίσης προτείνονται μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν στο μέλλον, ώστε η τραγωδία αυτή να μην επαναληφθεί, αλλά και τι ακόμα μπορεί να γίνει τώρα. Για τα συγκεκριμένα μέτρα χρησιμοποιούνται γνώμες και προτάσεις ειδικών).

Ξεκινώντας λοιπόν με αυτή την απλή λογική, τον κοινό νου, βρισκόμαστε υποχρεωτικά μπροστά στις εξής σκέψεις:

Μια πρώτη παρατήρηση, πάνω στην οποία θα στηριχθεί το παρακάτω σκεπτικό, είναι ότι, οι τόσο πολλές και πυκνές πυρκαγιές—και όχι οι σποραδικές και πολύ λίγες στο χρόνο, που πάντα γινόταν—δεν είναι φαινόμενο φετινό, ούτε περυσινό μόνο. Είναι κάτι που συμβαίνει πάνω από τριάντα χρόνια και πολλοί θα θυμούνται ότι το καλοκαίρι του 1974, όταν έπεφτε η χούντα, είχε μαυρίσει ο ουρανός της Αθήνας, γιατί καιγόταν όλη η Αττική. Βλέπουμε σε στατιστική της Δασικής Υπηρεσίας, ότι από το 1955 και μέχρι το 1972 ο μέσος όρος των εστιών ήταν 655 και με μέσο όρο καμένης γης (δάση και χορτολιβαδικές εκτάσεις) περίπου 110 χιλ. στρέμματα. Η αύξηση αρχίζει κάθετα από το
1973 : 196.000 στρέμματα,
1974 : 318.000
1985 : 1.054.000
1988 : 1.105.000
1998 : 1.016.000
2000 : 1.343.000 και
φέτος: 2.800.000.
Επίσης θυμόμαστε ένα από τα προεκλογικά σλόγκαν του Ανδρέα Παπανδρέου τότε, το «Κληρονομήσαμε καμένη γη». Και τώρα ακούσαμε στη θλιβερή αντιπαράθεση μεταξύ Ν. Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ για το αν ο αριθμός των εστιών πέρυσι ήταν τεσσερσίμισι ή εννιά χιλιάδες και πιο πολλές το 2002. Επομένως, αν θέλει κανείς να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα οφείλει να το δει συνολικά μέσα στο χρόνο, γιατί αλλιώς κλείνει τα μάτια του σε μια πραγματικότητα ακόμη σοβαρότερη από την συμφορά του φετινού καλοκαιριού.

Ας έρθουμε τώρα στην αντίδραση της πολιτείας και ας την κρίνουμε με βάση τον κοινό νου. Όπως είπαμε, από την αρχή, ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε εισηγηθεί τον όρο της ‘καμένης γης’, μέχρις ότου το εν λόγω κόμμα εγκαταστάθηκε στη εξουσία και σταμάτησε να την λέει, γιατί τότε θα κατηγορούσε τον εαυτό του. Το σλόγκαν αυτό αντικαταστάθηκε από τη φράση ‘θα αναδασώσουμε ό,τι έχει καεί’. Και η φράση αυτή μετά το τέλος κάθε Σεπτέμβρη έμενε στα αζήτητα. Το ίδιο συνέβαινε βέβαια και με τους εκάστοτε αντίπαλους πολιτικούς, οι οποίοι το καλοκαίρι θρηνούσαν και τον Σεπτέμβρη τα δάκρυα στέρευαν.

Δεν έγινε όμως ποτέ καμία κίνηση προς την κατεύθυνση αυτή. Έστω και αν αποδεικνυόταν λάθος. Δεν έγινε καμία μελέτη σχετικά με το θέμα, καμία έρευνα, καμία προσπάθεια να συλληφθούν κάποιοι. Η άρνηση να αποδεχθεί η πολιτική ηγεσία την ιδέα των εμπρόθετων εμπρησμών είχε πρακτικές συνέπειες. Όχι μόνο δεν έγινε καμία σοβαρή σύλληψη, αλλά δεν έγινε τίποτα απολύτως για τη φύλαξη των δασών. Η πολιτεία λειτούργησε με υποτονική τακτική και με κακή αντιπυρική οργάνωση. Υιοθέτησε την τακτική του ουραγού, όταν το έγκλημα προπορεύεται και αυτή ακολουθεί κουτσή και ανήμπορη.
Και φτάνουμε στην τελευταία αστεία έως εξοργιστική εμφάνιση των πολιτικών αρχηγών. Αφού φόρεσαν τη μαύρη πλερέζα, βγήκαν στη σκηνή και μίλησαν σοβαροί και θλιμμένοι στην τηλεόραση. Στην αρχή δεν έθιξαν το θέμα των ενδεχόμενων εμπρησμών. Αργότερα, όταν το πράγμα έφτασε στα ακραία του όρια, ο πρωθυπουργός το είπε διστακτικά, ενώ ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πιστός στις αντιπολιτευτικές πρακτικές, έμμεσα το αντέκρουσε. Τότε η κυβέρνηση έστειλε στους καμένους τόπους την ΕΥΠ για να βρει και να πιάσει τους ενόχους. Πληροφορίες λένε ότι βρήκαν κάποιους εμπρηστές να τους περιμένουν στα καφενεία των χωριών και μάλιστα οι ίδιες πληροφορίες επιμένουν, ότι οι εμπρηστές είπαν στα μέλη της ΕΥΠ, «παιδιά αργήσατε, σας περιμένουμε απ’ το πρωί για να ‘ρθετε να μας συλλάβετε».
Εμείς οι απλοί πολίτες, που διαθέτουμε τον κοινό νου, γνωρίζουμε ότι όταν υπάρξει παρανομία σε μία χώρα και μάλιστα σε εθνικό επίπεδο, η πολιτεία κάνει ό,τι μπορεί—και μπορεί πολλά, τουλάχιστον αυτό έχουν δείξει πολλά παραδείγματα—για να εντοπίσει τους δράστες, να τους συλλάβει, να τους εξουδετερώσει και να τους τιμωρήσει. Να ψάξει και να βρει τη ρίζα του κακού. Αν έχει βέβαια τη θέληση.
Η άρνηση της κάθε πολιτικής ηγεσίας να αναλάβει τις ευθύνες της και να δράσει μας αναγκάζει να σκεφτούμε δύο ενδεχόμενα. Ή ότι η αδιαφορία για το περιβάλλον και τη φύση είναι απόλυτη ή ότι κάποιος φόβος αποτρέπει τους πολιτικούς να αγγίξουν το θέμα και το αφήνουν πάντα να ξεχασθεί. Μια τρίτη υπόθεση έρχεται από τον Θουκυδίδη, ο οποίος λέει, ότι ο καλός πολιτικός είναι αυτός που μπορεί να προβλέψει την εξέλιξη των πραγμάτων. Και τι να πούμε γι’ αυτόν που δεν προβλέπει αυτά που ο κοινός νους προβλέπει;
Η τρίτη υπόθεση μένει στην κρίση του αναγνώστη, η πρώτη είναι τραγική και η δεύτερη μάλλον δεν θα αποδειχθεί ποτέ. Ωστόσο δεν μπορεί παρά να υπάρχει στο βάθος της σκέψης μας.
Αν αυτό το έγκλημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά και όλες τις νότιες χώρες της Ευρώπης, αυτό δεν είναι επιχείρημα εναντίον των απόψεων που τίθενται εδώ. Αντίθετα μεγαλώνει τη σημασία του γεγονότος και δίνει στο πρόβλημα μεγαλύτερες και απρόβλεπτες διαστάσεις.

ΛΟΙΠΟΝ;
Αν το έγκλημα είναι κρυφό και δειλό, μήπως απλές σκέψεις—και πάλι προερχόμενες από τον κοινό νου—θα μπορούσαν να το αντιμετωπίσουν;
• Το θέμα οφείλει να έρθει ξανά στο προσκήνιο και να το δούμε σε βάθος χρόνου. Και προς το παρελθόν, αλλά και προς το μέλλον. Ο Ιούνιος δεν είναι μακριά.
• Το να υπάρξει ένας φορέας με ευθύνη για οτιδήποτε είναι αναγκαίο γύρω από αυτό το θέμα και αυτή την οπτική του. Μόνο τότε αυτός ο φορέας θα είναι ο τόπος της μελέτης του θέματος, της διαρκούς έρευνας, των αναγκαίων πρακτικών μέτρων, που πρέπει να λαμβάνονται σε όλη τη διάρκεια του χρόνου και της οργάνωσης όλων αυτών. 1Αυτός ο φορέας δεν θα δει το θέμα μόνο από την πλευρά της υπόθεσης των εμπρησμών. Θα μπορούσε πχ. να ελέγχει το αν η ΔΕΗ συντηρεί σωστά τα δίκτυά της ή οι Δήμοι φροντίζουν ώστε να μην υπάρχουν ανεξέλεγκτοι σκουπιδότοποι και να παρακολουθεί την τροποποίηση των νόμων και την εφαρμογή τους σε σχέση με τη χρήση γης(καταπάτηση).

Η κυβέρνηση δεν θεώρησε αναγκαίο να δημιουργήσει Υπουργείο Οικολογίας. Μια κακή σκέψη έρχεται στο νου: Μήπως θα ήταν ενοχλητικό; Για ποιον και γιατί;

• Το να υπάρξει περιφρούρηση και έλεγχος σε όλα τα ύποπτα σημεία της υπαίθρου. Αποκλεισμοί δρόμων (το εφάρμοσαν ήδη στη Γαλλία), περίπολοι και ενέδρες από στρατιωτικές ομάδες, από δασοφύλακες και πολίτες εθελοντές, ή μικτές ομάδες. Πολίτες από τις παρακείμενες περιοχές, από τοπικούς συλλόγους, από φοιτητικούς συλλόγους, από μη κυβερνητικές οργανώσεις και από συνειδητοποιημένους εθελοντές από πόλεις. Θα μπορούσαν αυτές οι ομάδες να περιπολούν, να ενεδρεύουν σε δρόμους και διόδους, να ελέγχουν αυτοκίνητα και μηχανές, να καταγράφουν αριθμούς κυκλοφορίας και ονόματα, κλπ. Πιστεύουμε ότι πολλοί πολίτες θα διέθεταν χρόνο για να λάβουν μέρος σε τέτοιες ομάδες, αν υπήρχε σοβαρή οργάνωση.
• Έχουν συλληφθεί κατά καιρούς εμπρηστές, οι οποίοι ανακρίθηκαν και δικάστηκαν ξεχωριστά και ίσως καταδικάστηκαν. Υπήρξε ποτέ κάποια έρευνα, που θα μπορούσε να ενώσει τα δεδομένα, που τυχόν θα προέκυπταν θα έκανε και θα μελετούσε υποθέσεις, θα εκμεταλλευόταν το κρίσιμο λάθος των εμπρηστών και θα αποκάλυπτε κάποιους δρόμους για σχέσεις συνεργασίας ή σχέσεις με κάποιους εντολείς; Ένα κάποιο κέντρο, που θα συνεργαζόταν με τους ανακριτικούς-δικαστικούς, ένα όργανο επιτελικής σκέψης για το συγκεκριμένο θέμα, το οποίο θα ελέγχει όλη την εμπρηστική δραστηριότητα αλλά και την πλήρη και ολιστική αντιμετώπισή του. Το κέντρο αυτό δεν θα καταργήσει άλλους κρατικούς φορείς, πχ. την αστυνομία ή τη δικαστική λειτουργία. Θα υπάρχει έξω από αυτούς, θα συγκεντρώνει πληροφορίες, θα τις επεξεργάζεται, θα προτείνει αυτό που θα προκύπτει και θα ενεργεί. Το έργο αυτό ανετέθη ξαφνικά το καλοκαίρι στην ΕΥΠ. Από τους 37 που συνελήφθησαν οι 20 κατηγορούνται για ‘εμπρησμό εξ αμελείας’ και οι 17 ‘εκ προθέσεως’. Ωστόσο όλοι κυκλοφορούν ελεύθεροι εκτός από 4, οι οποίοι κρατούνται!!!
• Μήπως θα έπρεπε κάθε εμπρησμός, είτε γίνεται ‘εξ αμελείας’ είτε ‘εκ προθέσεως’ να χαρακτηρίζεται ως κακούργημα; [2]
• Όσα έχουν ειπωθεί και γραφεί για την αντιπυρική προστασία, το δασολόγιο, τα αυθαίρετα, τη διεθνή τουριστική εκμετάλλευση, και το άρθρο 24, είναι αυτονόητα, έχουν συζητηθεί δια μακρών και δεν χρειάζεται εδώ να αναφερθούν ξανά.
• Αυτό που έχει κεντρική σημασία είναι ότι, οποιοιδήποτε και αν είναι οι λόγοι, γνωστοί ή άγνωστοι, αφανείς ή φανεροί, λογικοί ή παράλογοι, τα μέτρα αυτά είναι αναγκαία. Αν φέτος θρηνήσαμε 75 νεκρούς, χιλιάδες καμένα ζώα και εκατομμύρια καμένα στρέμματα, του χρόνου θα είναι το ίδιο. Θα έρθει ο Ιούνιος και ξαφνικά όλοι θα αρχίσουμε να τρέμουμε μήπως ξαναγίνουν τα ίδια. Η προετοιμασία πρέπει να αρχίσει από τώρα. Και αυτό είναι ανάγκη να γίνει συνείδηση.
• Οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται από ιδιωτικούς φορείς είναι εξαιρετικά σημαντικές, όχι μόνο γιατί παρακάμπτουν το δύσκαμπτο, ανεπαρκές και ατροφικό κράτος, αλλά γιατί ανοίγουν το δρόμο στην ενεργητική είσοδο των πολιτών στη σκηνή. [3]
• Δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε τη ψυχολογική συμπεριφορά των ανθρώπων που ζουν στις περιοχές αυτές. Κάποιοι έδειξαν αμέσως ότι θέλουν να παλέψουν με την καταστροφή και να αναδημιουργήσουν το χώρο τους και τη ζωή τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλοι θα έχουν μια τέτοια στάση και ότι οι αποφάσεις αυτής της ώρας θα διαρκέσουν στο μέλλον. Γιατί ο ενδιάμεσος χρόνος μέχρι την ανασυγκρότηση της περιοχής δεν φαίνεται να είναι και πολύ μικρός. Η πίεση της καταστροφής είναι πολύ μεγάλη και η απογοήτευση πολύ εύκολη. Ψυχολογικές κινήσεις αυτοεπιθετικές και αυτοκαταστροφικές είναι, θα λέγαμε, φυσικό να συμβούν. Η κατάθλιψη σε ένα δεύτερο χρόνο θα κάνει σίγουρα την εμφάνισή της. Όπως επίσης και η εγκατάλειψη κάθε προσπάθειας. Πρακτικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι η εγκατάλειψη της γης και το ξεπούλημά της σε άλλους που ενδιαφέρονται να την αγοράσουν μισοτιμής.
• Σημασία έχει το πιο πνεύμα θα περιίπταται στο μέλλον εκεί. Πχ. μια εκδοχή: Aν διάφοροι επιπέσουν στο χώρο για να καρπωθούν την φτηνή καμένη γη και τη φτώχεια των ανθρώπων, θα δημιουργηθεί ένα νοητικό και αξιολογικό κλίμα ενός ανάλγητου και αρπακτικού καπιταλισμού. Ήδη άρχισε να κυκλοφορεί μία φήμη, ότι κάποιοι προτίθενται να αγοράσουν χωράφια αντί 60 € το στρέμμα! Το αποτέλεσμα θα είναι άλλοι μεν να περιπέσουν σε αξεπέραστη απελπισία και κατάθλιψη, άλλοι δε να ταυτιστούν με αυτούς που ‘επιτίθενται’, το κεφάλαιο και τους φορείς του. Οι συνέπειες θα είναι απροσδόκητες. Αντίθετα, αν η υπόλοιπη κοινωνία, εμείς που δεν καήκαμε, είμαστε παρόντες, όχι μόνο οικονομικά αλλά και γενικότερα, τότε άλλο θα είναι το ψυχικό, νοητικό και αξιολογικό κλίμα που θα υπάρχει. Τι άλλο σημαίνει να είμαστε παρόντες; Αν δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα σχολεία, αν η υγεία—και η ψυχική—τύχει καλλίτερης οργάνωσης και βοήθειας, αν η πολιτιστική ζωή δεν θα είναι μόνο οι τηλεοράσεις—οι οποίες πιστεύουμε ότι θα αγορασθούν πολύ σύντομα. Αν θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, ομιλίες, συζητήσεις, εκπαιδευτικά σεμινάρια προσφερθούν από κράτος και ιδιώτες. Αν το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο δεν θα μείνει μόνο στη μελέτη και την διατύπωση προτάσεων, αλλά θα είναι παρόν στη συνέχεια για να εκπαιδεύει και να υποστηρίζει τους ανθρώπους.
• Για την αναδάσωση. Είπε ο πρωθυπουργός μετά την επίσκεψή του στις καμένες περιοχές: ‘Όπου ήταν δάσος, θα ξαναγίνει δάσος. Όσα χρόνια κι αν χρειαστεί να περάσουν.’ Οι βροχές σχεδόν άρχισαν και ο κ. πρωθυπουργός ελπίζει ότι μετά από μερικούς αιώνες η τεχνολογία—και κάποιες εταιρίες—θα κάνουν τους βράχους χώμα, για να φυτέψουν ξανά δέντρα. Πρώτιστη ανάγκη να συγκρατηθεί το χώμα και να μην παρασυρθεί από τις βροχές. Γιατί τότε εκτός από τους νεκρούς, που θα θρηνήσουμε πάλι, σε πολλά μέρη θα απογυμνωθούν οι βράχοι. Οι ειδικοί λένε ότι για να μη γίνει αυτό και μάλιστα στις επικλινείς περιοχές πρέπει να φυτρώσουν χόρτα και μικρά φυτά τα οποία και θα δημιουργήσουν ένα πλέγμα ριζών, αναγκαίο για να συγκρατηθεί το χώμα. Σε μερικά μέρη αυτό έχει αρχίσει να γίνεται χωρίς παρέμβαση. Σε άλλα όμως μέρη, εκεί όπου έχουν καεί ακόμα και οι πέτρες, δεν υπάρχουν ζωντανοί σπόροι και δεν θα φυτρώσει τίποτα χωρίς παρέμβαση (Σπορά σπόρων ντόπιων δασικών δέντρων, δημητριακών και ψυχανθών, όπως έχουν ήδη προτείνει καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και εφαρμόζει το Κυπριακό κράτος, είτε μικρών σβώλων, που περιέχουν σπόρους—μέθοδος Fukuoka, που χρησιμοποιείται στην Αμερική. Η σπορά των σπόρων ή των σβόλων μπορεί να γίνει με το χέρι ή με την χρήση ελικοπτέρων ή ακόμη και αεροπλάνων). [4] Στις ενέργειες, τις οποίες ενδεχομένως θα πραγματοποιήσει η πολιτεία είναι ανάγκη να συμμετέχουν και οι πολίτες. Κι αυτό όχι μόνο γιατί το κράτος μπορεί να μην κάνει αυτά που υποσχέθηκε αλλά για να βοηθηθεί στο τεράστιο έργο που είναι μπροστά του. Των ντόπιων αλλά και άλλων. Η συμμετοχή των πολιτών σημαίνει αναδημιουργία του τόπου, της φύσης, του εγγύς κόσμου. Μέσα από την καταστροφή ο σημερινός έλληνας ίσως συνειδητοποίησε τη βαθύτερη σχέση, που υπάρχει ή θα έπρεπε να υπάρχει ανάμεσα σ’ αυτόν και στον τόπο-φύση. Κι αυτό έγινε όχι μόνο σ’ αυτούς που χτυπήθηκαν άμεσα από την καταστροφή. Αλλά και σ’ αυτούς που είναι μακριά. Καλείται λοιπόν ο σημερινός πολίτης της Ελλάδας να δημιουργήσει ξανά τον τόπο που του δόθηκε κι αυτό με τη δική του συνειδητή επιθυμία, απόφαση και ενέργεια.
• Η βοήθεια προς τους κατοίκους έχει δύο πλευρές. Η μία είναι να βοηθηθούν οι κάτοικοι να αντέξουν και να μην παρασυρθούν από σειρήνες και φύγουν. Η άλλη αφορά κάποιες πολύ φτωχές οικογένειες, οι οποίες θα χρειαστούν ιδιαίτερη βοήθεια. Γι’ αυτό το δεύτερο το κείμενο αυτό προτείνει: Μεμονωμένα άτομα ή μικρός αριθμός ατόμων να αναλάβει την ‘υιοθεσία’ κάποιας από τις πιο φτωχές οικογένειες. Αυτές τις οικογένειες τις γνωρίζουν όλοι στα χωριά και μπορούν να τις υποδείξουν. Η υιοθεσία μπορεί να σημαίνει πολλά. Το πρώτο είναι η συγκέντρωση κάποιου οικονομικού βοηθήματος, που θα τρέχει σε κάποιο βάθος χρόνου και που θα συμπληρώνει την κρατική βοήθεια, η οποία και στην καλλίτερη περίπτωση δεν θα είναι επαρκής. Ενώ, συγχρόνως και αν οι ‘ανάδοχοι’ θα ήθελαν, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια μορφή σχέσης ανάμεσα σ’ αυτούς και στις οικογένειες, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπιφέρει. Παράλληλα, φορείς, σύλλογοι, οργανώσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα, σχολεία, κλπ. μπορούν να αναλάβουν την ‘υιοθεσία’ μιας ανάλογης με τις δυνατότητές τους καμένης περιοχής. Αυτή η μορφή θα μπορούσε να εμπεριέχει τους αναδόχους, να ασχολείται με γενικότερα θέματα και να συνεργάζεται με άλλους ιδιωτικούς ή κρατικούς φορείς, οι οποίοι ήδη λειτουργούν. Τέτοιοι φορείς, όσο γνωρίζουμε είναι το ‘Χαμόγελο του παιδιού’, ο Ερυθρός Σταυρός’, ‘η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρία’, η WWF, τα ‘Παρατηρητήρια’, το ‘Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας’ και άλλοι. Αυτό θα γίνει ελεύθερα και με την επιθυμία του κάθε φορέα. Χρειάζεται κάποια οργάνωση—όσο και αν αυτό φαίνεται άπιαστο—η οποία ίσως δεν είναι αδύνατη. Αν το ενδιαφέρον των πολιτών συνεχιστεί, τότε η οργάνωση αυτή πιθανότατα θα προκύψει σαν αναγκαία και αυτονόητη συνέχεια.
• Για τα παιδιά θα πρέπει να ληφθεί κάποια ιδιαίτερη μέριμνα. Τα παιδιά έχουν ζήσει τον τρόμο. Οι συχνοί εφιάλτες αυτής της περιόδου είναι μικρή μόνο εκδήλωση αυτού τα καταγραμμένου τρόμου. Οι μελλοντικές συνέπειες θα είναι πολύ σοβαρότερες. Θα πρέπει να οργανωθούν σε κάθε χωριό ομάδες στήριξης και εκδραμάτισης5 των συμβάντων. Αυτές οι ομάδες θα πρέπει να λειτουργούν στην αρχή τουλάχιστον ανά δεκαπενθήμερο.
• Στην αναδάσωση μπορούν να συμμετέχουν ακόμα και τα μικρά παιδιά. Παιδιά της περιοχής τους ή και από πιο μακρινά μέρη. (Σχολικές εκδρομές, Πρόγραμμα Fukuoka). Τα παιδιά θα έχουν πολλά να κερδίσουν από μια τέτοια πράξη, γιατί το να δημιουργούν ξανά τη φύση θα τους συνοδεύει σε όλη τους τη ζωή, σαν ένα θεμέλιο δημιουργικότητας και αγάπης για τον κόσμο και τον τόπο, που τους ανήκει.
• Την ημέρα της επίσκεψης του κυβερνητικού κλιμακίου στις καμένες περιοχές (21/9, μέρες πάλι με δυνατούς ανέμους) μια νέα φωτιά έκαιγε την περιοχή κοντά στο χωριό Ξηροχώρι και όχι μακριά από την Ολυμπία. Αν πούμε ότι δεν είναι ειρωνεία στην κυβερνητική επίσκεψη, τότε είναι επιβεβαίωση του τίτλου του κειμένου αυτού.
• Το κείμενο αυτό έχει δύο στόχους. Την εγρήγορση του Έλληνα πολίτη, ο οποίος και θα βοηθήσει το κράτος να συνειδητοποιήσει τις ευθύνες του, [6] όπως επίσης και την πιθανή δράση και παρέμβαση, οπουδήποτε αυτή μπορεί να προκύψει.

Γιώργος Μποτονάκης
Ψυχίατρος
g_boton @ yahoo . gr

Σημειώσεις:
1. Ψήφισμα Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 8-9. ‘…να ενισχυθεί η ετοιμότητα πρόληψης και η ικανότητα απάντησης του μηχανισμού πολιτικής προστασίας… καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τις δυνατότητες συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ και με άλλες τρίτες χώρες… την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και/ή δυνατοτήτων κατά τους επικίνδυνους θερινούς μήνες, έτσι ώστε να υπάρξει καλύτερη προετοιμασία για τη θερινή περίοδο του 2008’.
2. 27. Ψηφ. Ευρ. Κοιν. ‘Καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις ποινικές κυρώσεις, για εγκληματικές πράξεις που προκαλούν ζημιά στο περιβάλλον και ιδίως για πράξεις που προκαλούν δασικές πυρκαγιές…’
3. Ψήφ. Ευρ. Κοιν. 28. ‘Θεωρεί ότι η δράση Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας πρέπει να προωθηθεί και να υποστηριχθεί…’
4. Οι γεωπόνοι της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης της Νομαρχίας Ηλείας, κρίνουν ότι είναι αναγκαία η σπορά των καμένων εκτάσεων με μίγμα κριθής και βίκου… Εφημ. ‘Θάρρος της Μεσσηνίας’, 28/9/2007. Επίσης: οι Σφακιωτάκης, καθηγητής στο ΑΠΘ, Χανιωτάκης από τον Δημόκριτο και Ποντίκης, Γεωπόνος, συνέστησαν στα επικλινή εδάφη της περιοχής να γίνει σπορά ψυχανθών και κριθαριού, ως πρώτα αντιδιαβρωτικό μέτρο…
5. J. L. Moreno,Psychodrama, στο Amer. Handbook. of Psychiatry, Silvano Arieti, Basic Books, 1959, p.p. 1375.
6. 25. Ψηφ. Ευρ. Κοιν. ‘Καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη να βοηθήσουν την κοινωνία να συνειδητοποιήσει την αξία των δασών και των πόρων τους και τα οφέλη από την προστασία τους, τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω οργανωμένης εθελοντικής δραστηριότητας…’.

Εκπαιδεύστε τα παιδιά στην υπαίθρια ζωή
και τη συμφιλιωτική Αυτάρκεια !

http://www.youtube.com/v/1KWIxH4bp0s, όπως δείχνει το ταινιάκι στο Περού.